Мөрөн хот үүсч хөгжсөний 210 жилийн ой, “Хотгойдын хурд-4” хангайн бүсийн уралдааны нэгдсэн цуваа

Хотгойдын өвөг дээдэс нэн хүчирхэг байгаад Манж Чин Гүрний эрхшээлд автаж Шадар ван Чингүнжавын бослогын дараа 1760-аад оны эхэн үеэс таван хошуунд жишин тараагдаж Хотгойдын нутагт хүрээ хийдийн төвүүд үүсч хөгжсөн огноог эрдэмтэн мэргэд судлан Халхын Засагт Хан аймгийн Ахай бэйлийн хошууны төв Мөрөнгийн хүрээ 1809 онд үүсгэн байгуулагдсан хэмээн үзжээ. Ийнхүү одоогийн Мөрөн хот хөгжин бадарсаны 210 жилийн ой, “Хотгойдын хурд-4”хангайн бүсийн хурдан морьдын уралдаан 7-р сарын 26, 27, 28-ны өдрүүдэд боллоо. Энэ удаагийн хангайн бүсийн уралдааны онцлог нь баяр наадмын нээлтийг анх удаа шөнө хийсэн явдал бөгөөд 25 метрийн өндөртэй, 36 лед гэрэл бүхий дөрвөн багц цамхаг байршуулан Хорьдол сарьдаг уулсыг олон өнгөөр гэрэлтүүлж, үзэгчдийг гайхшируулсан байна. Харин хурдан морины уралдаанд Хөвсгөлчүүд урьд өмнөхөөсөө ч илүү амжилттайгаар наадан нутгийн дэвжээг хамгаалж чаджээ. Ингээд та бүхэнд түрүүлж айрагдсан морьдын цувааг танилцуулъя.   

Азарга-86

1.Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлиг сумын уугуул, УИХ-ын гишүүн Лхагвын Мөнхбаатарын хамар цагаан хүрэн. Уяач Тод манлай уяач О.Батбилэг. Уралдаанч О.Мөнхбат

2.Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Төмөрхүрээгийн Төрмөнхийн буурал. Уяач Б.Энхбаатар. Уралдаанч Б.Тэмүүжин

3.Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын харьяат, аймгийн Алдарт уяач Б.Гантулгын хээр. Уралдаанч Б.Билгүүн

4.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, МУ-ын Алдарт уяач Ч.Цэрэнбатын хүрэн. Уралдаанч П.Эрдэнэбат

5.Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Уул сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Д.Ганхуягийн хээр. Уралдаанч Б.Энхбаатар

Их нас-160 аад:

1.Говь-Алтай аймгийн Баян-Уул сумын уугуул Тод манлай уяач Д.Ганбаатарын Мэнгэт хүрэн

2.Ховд аймгийн Мөст сумын уугуул Цэвээн-Очирын Чингисийн буурал. Уралдаанч Бодхүү

3.Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Гантөмөрийн Чинзоригийн зээрд. Уралдаанч Базаррагчаагийн Мөнх-Оргил

4.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Цэрэнбатын Чимэдбавуугийн хул. Уралдаанч Пүрэвбатын Эрдэнэбат

5.Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын харьяат, МУ-ын Алдарт уяач Дондовын Бадрахын хээр. Уралдаанч Гантулгын Тэлмэн.  

Соёолон:

1.Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Сангаагийн Бат-Очирын халиун. Уралдаанч Анхбаярын Амаржаргал.

2.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Цэрэнбатын Чимэдбавуугийн хүрэн. Уралдаанч Пүрэвбатын Эрдэнэбат.

3.Хөвсгөл аймгийн Галт сумын харьяат, аймгийн Алдарт уяач Намжилдоржийн Нацагдоржийн ягаан халзан. Уралдаанч Алтангэрэлийн Амгаланболд.

4.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Лааганы Төмөрбаатарын хул. Уралдаанч Цэрэндоржийн Мягмардорж.

5.Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Дугарсүрэнгийн Отгонлхагвын хонгор. Уралдаанч Оюуны Тэмүүжин.  

Хязаалан-80 гаруй:

1.Булган аймгийн Гурванбулаг сумын уугуул Хишигжаргалын Алтанхишигийн хүрэн халзан. Уралдаанч Хашчулууны Чинбат.

2.Хөвсгөл аймгийн Рашаант сумын уугуул Амарсайханы  Билигүүдэйн бор. Уралдаанч Батжанцангийн Бат-Эрдэнэ.

3.Ховд аймгийн харьяат Даваагийн Батбаярын хээр. Уралдаанч Батсүрэнгийн Отгонжаргал.

4.Архангай аймгийн Тариат сумын уугуул  Жамсранжавын Баян-Өлзийн зээрд. Уралдаанч Баян-Өлзийгийн Элбэгзаяа.

5. Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Цэрэнбатын Чимэдбавуугийн хүрэн. Уралдаанч Пүрэвбатын Эрдэнэбат  

Шүдлэн:

1.Хөвсгөл аймгийн Баянзүрх сумын уугуул, Очирын Баатарын Дүү хул. Аймгийн Алдарт уяач Дашийн Найдандорж уяа сойлгыг нь тааруулсан хул үрээг Найдандоржийн Шагай хүү унажээ.

2.Хөвсгөл аймгийн Түнэл сумын харьяат Аюурзанын Бямбадоржийн бор. Уяач Баатарын Булгантамир. Уралдаанч Бавуудоржийн Очирбат.

3.Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач  Уламбаярын Мэргэнбаярын хүрэн. Уралдаанч Батжанцангийн Бат-Эрдэнэ.

4.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, аймгийн Алдарт уяач Лааганы Төмөрбаатарын хүрэн халзан. Уралдаанч Цэрэндоржийн Мягмардорж.

5.Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлиг сумын уугуул, МУ-ын Алдарт уяач Гончигбатын Батболдын зээрд халзан. Уяач МУ-ын Манлай уяач Б.Лхагва-Очир. Уралдаанч Отгонбаатарын Лхагва  

Даага:

1.Архангай аймгийн Тариат сумын уугуул Н.Бат-Өлзийн хонгор.Уралдаанч Б.Элбэгзаяа.Уяач МУ-ын Алдарт уяач С.Эрдэнэбат

2.Завхан аймгийн Идэр сумын уугуул Нийслэлийн Алдарт уяач Шагдаррагчаагийн Үнэнбатын хонгор халзан. Уяач Г.Алтансүх. Уралдаанч С.Мөнхбаатар

3.Дорноговь аймгийн Сайхан сумын уугуул Цогт-Очирын Анандбазарын хээр. Уралдаанч С.Мөнхжаргал.

4.Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын уугуул Гантөмөрийн Жавхлантөгсийн хонгор. Уралдаанч Б.Бат-Очир

5.Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын уугуул, МУ-ын Алдарт уяач Чулуунбатын Цэрэнбатын шарга Уралдаанч П.Эрдэнэбат.

Б.Хастөр